Metody aktywizujące w kształceniu i doskonaleniu pedagogów

Nie jest to pierwsza publikacja, która prezentuje i opisuje metody aktywizujące ze względu na kryteria ich doboru do zajęć, niezbędne warunki do prawidłowego przeprowadzenia, tworzenie instrukcji i scenariuszy.
W praktyce edukacyjnej właściwy dobór metod aktywizujących wywoływał zawsze duże zainteresowanie uczestników i kadry różnych kursów, szkoleń, warsztatów, a także długie, niekończące się dyskusje.
Przygotowanie i realizacja zajęć z wykorzystaniem metod aktywizujących nie wymagają wielkiego doświadczenia pedagogicznego, pod warunkiem że prowadzący szkolenie posiada wiedzę merytoryczną dotyczącą problemu, który chce wspólnie z uczestnikami kursu rozwiązać.
Dzięki zaś dużemu zainteresowaniu wykazywanemu przez nich oraz aktywności ma możliwość uruchomienia wrażliwości wszystkich na konieczność uwzględniania w relacjach społecznych nie tylko własnych potrzeb, interesów czy aspiracji, ale także tych, z którymi doświadcza nowych sytuacji autodydaktycznych.Najważniejszym zadaniem kadr kształcących jest zatem przygotowywanie i ciągłe ulepszanie koncepcji dydaktycznych.
To one bowiem, a nie prowadzący zajęcia szkoleniowe, są głównym inspiratorem aktywizacji uczestników kursów.
Natomiast prowadzący powinien koncentrować się nie tylko na logistycznych warunkach zajęć szkoleniowych (miejsce, czas trwania, wyposażenie w materiały dydaktyczne, środki audiowizualne itp.), ale także na sztuce obserwacji uczestniczącej, jej analizy i interpretacji uzyskiwanych wyników.[...] W rozprawie zaadresowanej do pedagogów opublikowałem dziesięć scenariuszy, które mogą być wykorzystane do prowadzenia aktywnych zajęć na temat istoty tej profesji oraz jej uwarunkowań makropolitycznych, instytucjonalnych i środowiskowych.
[...]Metody aktywizujące w procesie kształcenia pedagogówRecenzjeProfesor Bogusław Śliwerski należy do grona nauczycieli akademickich, którzy jeszcze w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX stulecia poddali krytyce dominujący model kształcenia pedagogów oparty głównie na metodach podających i intensywnie włączali metody aktywizujące w proces edukacji w szkołach.Jak podkreśla Autor w polecanej publikacji "(...) nauczyciele akademiccy są przyzwyczajeni do zlecania studentom przeczytania określonego rozdziału i zreferowania jego treści (ustnie lub pisemnie), aniżeli poszukiwania w bazie wydawnictw czy publikacjach metodycznych impulsów do prowadzenia zajęć metodami aktywizującymi.
Nielicznym akademikom zależy, by odnosić wiedzę do konkretnych problemów, sytuacji wychowawczych, społecznych ze zrozumieniem jej przydatności do tego, a nie po to, by zakuć, zapamiętać i zapomnieć".Przypominając jedynie wycinek z bogatego dorobku publikacji Bogusława Śliwerskiego, przejdę do opinii o polecanej publikacji, przedstawionej na 224 stronach, opatrzonej 132 przypisami przywołanymi na podstawie ponad 140 źródeł wykazanych w "Bibliografii".
Pracę otwiera 8-stronnicowe wprowadzenie zatytułowane "Metody aktywizujące w procesie kształcenia", w którym Autor zajmujący się od lat 70 ubiegłego stulecia upowszechnianiem metodycznych aspektów przekazywania wiedzy pedagogicznej uzasadnia, jak nadal bardzo potrzebne są umiejętności w doborze aktywnych sposobów pracy dydaktycznej.
Optymalne efekty kształcenia pedagogicznego można bowiem uzyskać w wyniku włączenia emocjonalnego zaangażowania w procesy poznawcze.
Jeszcze wyraźniej zaakcentowałbym użyteczność tej publikacji nie tylko dla organizatorów i realizatorów edukacji akademickiej, ale także szkolenia kadr organizacji harcerskich...Opis zasad kształcenia metodami aktywizującymi rozpoczynający się na stronie14 stanowi istotny fragment książki, ponieważ zawiera najważniejsze wskazania do pracy grupowej, służące między innymi uzgodnieniu kontaktu zajęć między osobą prowadzącą i uczestnikiem.
Ta część publikacji uzmysławia, jak istotne jest wprowadzenie czytelnych zasad współpracy w grupie i tym samym współodpowiedzialności za klimat uczenia się.
W kolejnych częściach publikacji Autor przedstawia szczegółowe opisy i instrukcje: metody przypadków, metody sytuacyjnej, metody inscenizacji, dyskusji panelowej, burzy mózgów, sądu nad poglądem, pedagogiki zabawy i gier decyzyjnych.
[...] na uwagę zasługuje szczegółowość zawartych objaśnień oraz instrukcji.
[...]Wartościowym uzupełnieniem publikacji jest jej końcowa część opatrzona śródtytułem "Zamiast zakończenia - przewodnik".
Autor dokonał przeglądu wybranych opracowań służących do doskonalenia procesu kształcenia wychowawców, nauczycieli oraz liderów grupowych i zaprosił do korzystania ze sprawdzonych doświadczeń metodycznych.
[...]Z recenzji dr hab.
Wiktor Żłobicki, prof.
UWr, Uniwersytet WrocławskiJak stosować metody aktywizujące w edukacji?O AutorzeBogusław Śliwerski – profesor nauk społecznych, kierownik Katedry Teorii Wychowania na Wydziale Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego; doktor honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (2014), Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy (2016), Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Lublinie (2017), Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (2020) i Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy w Kijowie (2019); profesor honorowy Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie i Uniwersytetu Śląskiego; członek The International Board of Tomas Bata University in Zlín; przewodniczący Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN (2011—2019); członek Rady Doskonałości Naukowej (2019—2023).