Wraz z Innymi. Artystyczne praktyki troski

Tematem książki są artystyczne praktyki troski rozumiane jako gesty opieki wobec świata oraz tych wszystkich, których i które określa się jako Innych i Inne, bo nie mieszczą się w granicach antropocentrycznego, patriarchalnego zachodniego świata.
Wyrażają one sprzeciw wobec dziejącej się przemocy, towarzyszą wykluczonym i pominiętym, wsłuchują się w głosy przemilczane i niezrozumiałe.
Ujmują się za Innymi, również nieludzkimi, akcentując ich sprawczość.
Są to praktyki relacyjne, mówiące o naszych związkach z ludźmi, więcej-niż-ludźmi oraz z całą planetą.
Odnoszą się do możliwości rezyliencyjnych i praktyk reparacyjnych.
Autorka proponuje myślenie wraz ze sztuką, które jest myśleniem wraz z Innymi i o Innych oraz jest „myśleniem z troską”, co wynika z faktu, że coraz częściej prace artystyczne wskazują na aktualne zagrożenia, ostrzegają, mówią o niesprawiedliwościach, o katastrofie klimatycznej, wojnach, dyskryminacji i przemocy dotykającej Innych.
Przedstawiona perspektywa badawcza odwołuje się do myśli posthumanistycznego feminizmu, łączącego m.in.
teorie ekofeministyczne, postkolonialne i queerowe, nowy feministyczny materializm oraz wiedzę rdzenną.
W odwołaniu do myśli Timothy’ego Mortona pojawia się pytanie: czy sztuka może nas prowadzić „ku logice przyszłego współistnienia”?, a za nim następne: czy sztuka może nam dać, postulowaną przez Rebeccę Solnit, „nadzieję w mroku”?
Głównym celem książki jest namówienie osób czytelniczych, aby myśląc wraz ze sztuką i wraz z Innymi, spróbowały zatroszczyć się o nasz świat.Izabela Kowalczyk, badaczka i teoretyczka współczesnej sztuki polskiej napisała kolejną książkę, która – podobnie jak jej wcześniejsze monografie poświęcone polskiej sztuce krytycznej lat 90.
– może wyznaczyć kierunek analizy aktualnych, ważnych kulturowo i społecznie, prac artystycznych.
A wobec tychże jesteśmy często zagubieni.
Jak bowiem rozumieć, „czytać” prace, które operują nie tylko narzędziami artystycznymi, wykraczającymi poza repertuar dziedzin sztuki, ale też osadzone są w szczególnym kontekście kulturowym i społecznym?
Co istotne, Kowalczyk pisze głównie o twórczości artystek i artystów polskich, środkowoeuropejskich, z peryferii świata zachodniego (jeśli chcemy nadal to rozróżnienie centrów i peryferii stosować).
Pokazuje zatem nieco zmienioną geografię zglobalizowanego świata.
Można by dodać, nieco anegdotycznie, że ważna jest dla nas zarówno Wenecja, jak i Poznań, gdyż zjawiska wynikające ze zmian klimatu dotyczą obu tych miejsc (choć w innym stopniu).
To jednak książka nie tylko o zmianach środowiskowych, ale przede wszystkim o problemach, których efektem są dzisiejsze kryzysy, wojny, nierówności.
Pozwala to autorce umiejscowić lokalne zagrożenia w kontekście zagrożeń globalnych.dr hab.
Marianna Michałowska, prof.
UAMIzabela Kowalczyk – historyczka sztuki i kulturoznawczyni, nauczycielka akademicka, krytyczka i kuratorka wystaw.
Pracuje na Wydziale Edukacji Artystycznej i Kuratorstwa Uniwersytetu Artystycznego im.
Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu.
Autorka monografii, artykułów oraz zbiorów naukowych na temat sztuki krytycznej, feminizmu, kultury popularnej oraz reinterpretacji historii w sztuce najnowszej.
Do jej najważniejszych publikacji należą książki: Ciało i władza.
Polska sztuka krytyczna lat 90.
(2002), Matki-Polki, Chłopcy i Cyborgi.
Sztuka i feminizm w Polsce (2010), Podróż do przeszłości.
Interpretacje najnowszej historii w polskiej sztuce krytycznej (2010), Polki, Patriotki, Rebeliantki (2018).
Laureatka Nagrody Krytyki Artystycznej im.
Jerzego Stajudy.
Jej zainteresowania badawcze obejmują styk sztuki i aktywizmu, problem relacji między sztuką a rzeczywistością, zwłaszcza w kontekście sprawczości więcej-niż-ludzi.
Poszukuje odpowiedzi na pytanie, jak tworzyć oraz kuratorować sztukę w czasach nawarstwiających się kryzysów, w tym kryzysu klimatycznego.