Z Nocy i Mowy. Wybór opowieści

„Z Nocy i Mowy.
Taki jest mój rodowód” – deklarował Marian Pankowski w swojej pierwszej powieści.
Jego twórczość wyrasta z kreacyjnego żywiołu języka, który pozwala się przyjrzeć ciemnym sferom doświadczenia i oddać cielesny wymiar świata.
Jest to autor na wskroś oryginalny, bezkompromisowy.
Wyróżnia się olśniewającą frazą, a zarazem prowadzi wysublimowaną grę z tradycją literacką: od Reja i Kochanowskiego, przez romantyków, po Leśmiana i Gombrowicza.Utwory składające się na niniejszy wybór – Smagła swoboda (1955), Matuga idzie (1959) oraz Granatowy Goździk (1972) – są świadectwem dojrzałości i maestrii pisarza, a także zapowiedzią jego dalszych przygód w prozie.
To również swego rodzaju nieformalna „trylogia rodzinna”, którą wyznaczają dedykacje dla matki, brata oraz młodszego siebie – „Maniusia, autora lirycznych wierszy”.
Pankowski wskazuje w niej źródła mowy własnej: sanockiej, arcypolskiej, światowej.O autorzeMarian Pankowski (1919–2009) – prozaik, dramatopisarz, poeta, historyk literatury, tłumacz.Od 1938 roku studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, jednak musiał przerwaćnaukę z powodu wybuchu wojny.
W latach 1942–1945 był więźniem obozówkoncentracyjnych Auschwitz, Gross-Rosen, Nordhausen i Bergen-Belsen.
Po wojnie osiadłw Belgii, gdzie ukończył studia i pracował jako wykładowca współczesnej literatury polskiejoraz lektor języka polskiego na Université Libre de Bruxelles.
Poza utworami zawartymi wniniejszej edycji wydał m.in.
Rudolfa (1980), Pątników z Macierzyzny (1985), Z Auszwicu doBelsen (2000), W stronę miłości (2001), Bal wdów i wdowców (2006), Niewolę i dolę AdamaPoremby (2009).
Był dwukrotnie nominowany do Nagrody Literackiej Nike (2001, 2002); zaOstatni zlot aniołów otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia (2008).