Asystentura rodziny. Teoria, praktyka, badania

Część teoretyczna pt.
Zadania i wyzwania asystentury rodzin jako nowej profesji w dziedziniepracy socjalnej zawiera dziesięć rozdziałów podejmujących kwestie historycznychi współczesnych czynników kształtujących pracę asystentów rodzin.
Ramy teoretyczne dlapodejmowanych tematów stanowią Rozdział 1, Rozdział 2 oraz Rozdział 10.
W pierwszymrozdziale została przedstawiona analiza współczesnej rodziny z podkreśleniem obecnegokontekstu kulturowego oraz ze wskazaniem obszarów problemowych, z którymi rodzinaczęsto sobie nie radzi.
Niemożliwość sprostania problemom powoduje u członków rodzinróżnorodne dysfunkcje, w rozwiązaniu których ma pomóc asystent.
Jego rola, zadania,kompetencje i metody pracy zostały przedstawione w drugim rozdziale, wskazano w nimtakże na te początki asystentury, które wyznaczyły kształt pracy obecnie zatrudnionym asystentomrodzin.
W dalszym toku rozważań części teoretycznej przyjrzano się zagadnieniomszczegółowym związanym ze specyfiką pracy asystenta w różnych środowiskach.Kwestie szczegółowe dotyczące obowiązków asystenta rodzin podjęły kolejne rozdziałyopisujące z jednej strony historyczne korzenie pomagania, z uwzględnieniem ichchrześcijańskich pierwowzorów (Rozdział 3), oraz z drugiej strony – współczesny kontekstśrodowiskowy i instytucjonalny.
Sukces w pracy z rodziną zależy w dużej mierzeod współpracy z pracownikami socjalnymi w ramach tego samego ośrodka OPS orazz różnymi instytucjami działającymi na rzecz rodziny na terenie gminy (Rozdział 4).
Autorkiposzczególnych rozdziałów skupiły się na wskazaniu zarówno opisów trudnej sytuacjiżyciowej środowisk dysfunkcyjnych, jak i na podkreśleniu praktycznych aspektówwarsztatu pracy asystentów rodzin w tych środowiskach.
W kolejnych rozdziałach podjętonastępujące zagadnienia problemowe występujące w rodzinach: równoległe występowaniewielu trudności (wieloproblemowość), nowe formy życia małżeńsko-rodzinnego,trudności opiekuńczo-wychowawcze, problem alkoholowy czy trudności środowisk,w których zamieszkują osoby niepełnosprawne (dzieci lub rodzice) (Rozdziały 5–9).
Opispraktycznych aspektów pracy asystenta w wymienionych obszarach ma służyć budowaniukompetencji trafnego stawiania diagnozy sytuacji rodziny.Podsumowanie zagadnień teoretycznych znajduje się w Rozdziale 10, który ukazujeaktualne wyzwania stojące przed asystentami rodzin.
W rozdziale tym analizowana jestskuteczność asystentury opierającej się na określonym warsztacie pracy (metody i narzędzia)oraz zagrożenia dla pracy asystenta będące pochodną warunków, w jakich wykonujeon swoje obowiązki.
Poruszono również kwestie postulatów optymalizacji pracy asystentaoraz przyszłości tego zawodu.
Konfrontacja trudności zgłaszanych przez środowiskoz tymi, które doświadczają asystenci rodzin oraz ich przełożeni, stała się odniesieniem dlaprzeprowadzenia badań terenowych.W części badawczej pt.
Uwarunkowania pracy asystentów rodzin w środowisku śląskimprzedstawiono wyniki przeprowadzonych badań, w toku których przebadano 88 asystentówz dwunastu ośrodków OPS oraz ich przełożonych.
Celem badań było sporządzenie psychologicznego portretu asystenta rodziny, gdyż czynnik osobowy odgrywa w tej profesjifundamentalną rolę.
Wyniki badań prezentują sylwetkę asystenta rodziny, jego charakterystykęosobowościową oraz szereg czynników kształtujących jego pracę, zarównowewnętrznych motywatorów, jak i zewnętrznych narzędzi służących wykonywaniu tegozawodu.
Ankieta przeprowadzona z asystentami oraz wywiad udzielony przez kierownikówzespołów asystentów pozwoliły na wskazanie najbardziej newralgicznych obszarówpracy asystentów oraz nakreślenie perspektyw tego nowego zawodu.Na końcu monografii znajdują się aneksy, bibliografie oraz indeks rzeczowy, pomocnew korzystaniu z tej pracy na zasadach podręcznika akademickiego.
Aneksy zawierają:wzory dokumentów do pracy asystenta, opis zjawisk: wypalenia zawodowego, wyuczonejbezradności i pracy terapeutycznej asystentów, kwestionariusze wykorzystane w badaniuoraz wykaz ośrodków kształcących asystentów rodzin w Polsce.
W bibliografiach zawartoliteraturę cytowaną w monografii oraz szerszą literaturę dotyczącą asystentury rodzin,niecytowaną w publikacji.
Indeks rzeczowy ułatwia poruszanie się po książce według interesującychczytelnika zagadnień.