Centra, prowincje, zaułki

W najnowszym tomie Julii Hartwig Spojrzenie odnaleźć można znamienną uwagę: „jaka to przestrzeń bez końca/ od zachwytu światem/ do gęstej grozy nocy”.
Metaforyka i tematyka przestrzenna w twórczości autorki Zobaczonego jest jednym z najważniejszych środków ujmowania doświadczeń artystycznych i życiowych, własnych i cudzych.
W pracy przedstawiono propozycję odczytania różnorodnego dorobku twórczego Julii Hartwig, obejmującego nie tylko poezję, ale także diarystykę, utwory dla dzieci, felietony, eseje i tłumaczenia, ze szczególnym uwzględnieniem właśnie aspektów przestrzennych i wymiaru autobiograficznego.
Wykorzystując narzędzia podsuwane przez geopoetykę i inne tendencje badawcze związane ze „zwrotem topograficznym”, wyróżniono trzy sekwencje czasowo-przestrzenne w twórczości Julii Hartwig: francuską, z którą związane są życiowe i artystyczne początki, amerykańską – wyznaczającą istotną cezurę oraz polską – stały i trudny punkt odniesienia.
Pozwalają one dostrzec w twórczości autorki Błysków swego rodzaju auto/bio/geo/grafię, a zarazem odsłaniają problematyczność kluczowych dla niej pojęć: centrum, prowincja, zaułek.
Wyodrębnione sekwencje skłaniają do interpretacji utworów Julii Hartwig w kontekście sporów i przemian w kulturze współczesnej, tradycji i codzienności, historii i pamięci, przekonują o tym, że – jak można przeczytać w wierszu tytułowym z tomu Spojrzenie – „Nie w wybranym nie w oczekiwanym/ miejscu się pokaże/ ten odmieniony w jednej chwili świat”.
Elżbieta Dutka – dr hab.
profesor nadzwyczajny w Instytucie Nauk o Literaturze Polskiej im.
I.
Opackiego (Zakładzie Literatury Współczesnej) Uniwersytetu Śląskiego.
Autorka książek: Ukraina w twórczości Włodzimierza Odojewskiego i Włodzimierza Paźniewskiego (Katowice, 2000); Mnożenie siebie.
O poezji Andrzeja Kuśniewicza (Katowice, 2007); Okolice nie tylko geograficzne.
O twórczości Andrzeja Kuśniewicza (Katowice 2008); Zapisywanie miejsca.
Szkice o Śląsku w literaturze przełomu wieków XX i XXI (Katowice 2011); Próby topograficzne.
Miejsca i krajobrazy w literaturze polskiej XX i XXI wieku (Katowice 2014); współredaktorka tomów zbiorowych m.in.
Proza polska XX wieku.
Przeglądy i interpretacje (tom 2 Katowice 2012, tom 3 Katowice 2014).
Zajmuje się literaturą polską wieku XX i XXI, zwłaszcza prozą kresową i galicyjską, literaturą regionalną oraz dydaktyką literatury.