Zmiana. Z problemów świadomości literackiej przełomu 1955–1959 w Polsce. Wyd. 2.

Zbiór studiów poświęconych kształtowaniu się świadomości literackiej w literaturze polskiej okolic roku 1956.
Autor, opierając się na bogatym materiale krytycznoliterackim, podejmuje próbę opisu napięć, jakie panowały w kulturze tego czasu.
Odwołuje się do światopoglądu okresu oraz uzasadnia miejsce nowoczesnych projektów estetycznych w porządku tradycji.
Nie przyznaje książce miana monografii, traktuje zgromadzone w niej rozprawy jako punkt wyjścia do dalszych analiz i diagnoz.
W Dialektyce przełomu przedstawiona została siatka zależności między porządkami: światopoglądowym (marksizm, egzystencjalizm, personalizm), diachronicznym (tradycja literacka) i synchronicznym (projekty sztuki współczesnej).
Zdaniem autora, zestawienie prawidłowości tych porządków pozwala na wiarygodne określenie rangi przełomu w kulturze i literaturze polskiej połowy wieku.
W studium Egzystencjalizm doby Października omówione zostały nie tylko konsekwencje zaszczepiania tego światopoglądu na grunt polski, lecz także ich stereotypowy ogląd w dotychczasowej refleksji literaturoznawczej.
W rozprawie O model literatury nowoczesnej opisano estetyczne i ideologiczne konteksty zerwania po 1955 roku z doktryną realizmu socjalistycznego oraz zwrot w stronę tych nurtów myśli estetycznej, które z jednej strony nawiązywały do koncepcji sztuki po roku 1918 (m.in.
futuryzm, Awangarda Krakowska, Druga Awangarda), z drugiej natomiast konstruowały projekt nowej sztuki (m.in.
poezja imaginatywna, czarna proza).
Z kolei w studium Od realizmu socjalistycznego do literatury tematu zarysowany został proces nowego definiowania przez krytykę pojęcia realizmu uwolnionego od zależności ideologicznych.