Przyszłość polonistyki

Praca zawiera opracowaną przez najwybitniejszych przedstawicieli środowisk z całej Polski diagnozę aktualnego stanu polonistyki, zarówno naukowej, jak i dydaktycznej, z próbą nakreślenia wizji jej przyszłości w odpowiedzi na wymagania czasu.
Autorzy pytają o następujące problemy:- polonistyka w przestrzeni uniwersytetu: między misją a rynkiem,- ramy prawno-instytucjonalne studiów polonistycznych,- integracja polonistyki w obrębie nauk humanistycznych,- kierunki studiów polonistycznych,- integracja środowiska polonistycznego – rozwiązania praktyczne,- program polonistyki: kompetencja, formacja, specjalizacja,- historia i teoria literatury jako dwa typy integracji dyscyplinowej,- co robić z tekstami – analiza nurtów metodologicznych,- filologia narodowa a komparatystyka,- polonista na rynku, czyli sprawności polonisty,- kształcenie polonistyczne,- studia doktoranckie,- przyszłość polonistyki – przyszłość humanistyki.Wyraźnie zarysowuje się różnica metodologiczna, polegająca na różnym stopniu akceptacji najnowszych teorii badań literackich, którą można określić jako podział na tradycjonalistów i postępowców.
Podział tych stanowisk dotyczy różnych obszarów: możliwości i warunków uprawiania historii literatury, akceptacji najnowszych teorii tekstu literackiego, różnego zakreślania granic interpretacji.Mamy też do czynienia z różnymi reakcjami na nowe regulacje dotyczące kształcenia uniwersyteckiego, od głębokiej afirmacji nowej ustawy o szkolnictwie wyższym wraz z tym wszystkim, co z niej praktycznie zarówno dla dydaktyki uniwersyteckiej, jak i dla badań naukowych wynika, aż po jej odrzucenie w najbardziej skrajnych wypadkach.
Wreszcie, daje się zauważyć podział w zakresie możliwości poszerzania oferty edukacyjnej filologii polskiej, od tych opowiadających się za utrzymaniem, w mniej więcej niezmienionej formie, tradycyjnych przedmiotów kształcenia, aż po głęboką redefinicję kierunków polonistycznych, połączoną z rezygnacją z dużej części kompetencji oferowanych przez tradycyjną filologię i historię literatury, z jednoczesnym otwarciem dyscypliny na problematykę nowych mediów i nowych form ekspresji tekstowych, współczesną komparatystykę, pluralistyczne badania kulturoznawcze i antropologiczne, na różne formy kreatywności tekstowej, słowem – na wielorakie przekroczenie tradycyjnych granic dyscypliny.