Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie

Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz czyli ostatni zajazd na Litwie.
Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem Wstęp i opracowanie Stanisław Pigoń, aneks Julian MaślankaPoetycka wizja Litwy lat 1811 i 1812, spisana przez Adama Mickiewicza dwie dekady później, na emigracji w Paryżu.
Opus magnum poety i jego ostatni duży utwór.
Przez kolejne pokolenia Polaków uważany za epopeję narodową, Pan Tadeusz (1834) nie przestaje zachwycać.
Olśniewa nie tylko kreacją świata, złożonego z obrzędów, obyczajów, rytuałów i konwenansów kultury szlacheckiej, lecz także językiem poetyckim i artyzmem formy.
Nie ma w tym poemacie zbędnej frazy, nieznaczącego bohatera, nieistotnej sceny, niewymownego gestu.
Wszystko tworzy świat idealny, żywo oddziałujący kolorem, smakiem i dźwiękiem na zmysły czytelnika.Tajemnica swoistego piękna Pana Tadeusza leży w jego niepospolitej zwyczajności.
Sprawy potoczne, doznania powszednie, wypadki i przedmioty proste pokazane tam zostały sposobem niby zwykłym, a jakimś nowym, szczególnym, urzekającym świeżością ujęcia słownego: jedynego, najcelniejszego.Ze Wstępu Stanisława PigoniaAdam Mickiewicz (1798–1855) – poeta, dramaturg, tłumacz, publicysta, działacz polityczny.
Uznany za jednego z trzech Wieszczów Narodowych – obok Słowackiego i Krasińskiego.
Autor takich arcydzieł literatury polskiej jak: Oda do młodości (1820), Ballady i romanse (1822), Grażyna (1823), Dziady cz.
II i IV (1823) oraz Dziady cz.
III (1832).
Urodził się w Nowogródku na Litwie.
Studiował na Uniwersytecie Wileńskim, gdzie współtworzył tajne towarzystwa patriotyczne i samokształceniowe, za co został aresztowany i karnie zesłany w głąb Rosji.
Tu powstały m.in.
jego słynne Sonety krymskie (1826) oraz Konrad Wallenrod (1828).
W 1829 roku udało mu się opuścić imperium Rosyjskie i po okresie podróży osiadł w Paryżu.
Ożenił się z Celiną Szymanowską, z którą miał szóstkę dzieci.
W 1840 roku objął nowo powstałą katedrę literatur słowiańskich w College de France, a niedługo później związał się z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego.
W czasie Wiosny Ludów utworzył legion polski we Włoszech.
Kilka lat później, w czasie wojny krymskiej, wyruszył z misją utworzenia legionów polskich do Konstantynopola, gdzie umarł nagle 26 listopada 1855 roku.
Został pochowany na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency pod Paryżem.
W roku 1900 jego prochy uroczyście przeniesiono na Wawel.
Stanisław Pigoń (1885–1968) – historyk literatury polskiej, wybitny badacz romantyzmu i modernizmu, w szczególności twórczości Mickiewicza, Fredry, Norwida, Żeromskiego i Orkana.
W okresie międzywojennym wykładowca i rektor Uniwersytetu Wileńskiego, pracował także na Uniwersytecie Jagiellońskim.
W latach 1939–1940 więziony wraz z grupą profesorów UJ w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen.
Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk.
Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.