Wybór poezji. Hieronim Morsztyn

Morsztyn utrwalił drukiem jedynie swe wczesne dzieła, bliżej nieznane „Źwierciadło statecznego i szalonego młodzieńca oraz Światową Rozkosz”.
Pozostałą twórczość powierzył łasce obiegu rękopiśmiennego.
Wybór ten pozwolił mu uprawiać twórczość niepodległą społecznym nakazom i panegirycznej modzie, jednak dziś znacząco utrudnia poprawne ustalenie pełnego kanonu jego wierszy.
To dlatego nie było dotąd Morsztyna w Bibliotece Narodowej.Obok najpełniej reprezentowanych erotyków (zarówno kunsztownych komplementów, jak i niewybrednych epigramatów) niniejszy tom obejmuje wiersze ziemiańskie oraz poezję o tematyce moralistycznej, wanitatywnej i pokutnej.
Blisko piąta część utworów to inedita, które ukazują się drukiem po raz pierwszy.
Edycja uwzględnia również najbardziej znane dzieło Morsztyna, „Światową Rozkosz z ochmistrzem swoim i ze dwunastą swych służebnych panien” z 1606 roku.
Poemat rozsmakowany w urokach magnackiego i ziemiańskiego życia, w zakończeniu brutalnie skonfrontowanych z pośmiertnym rozkładem ciała, to utwór, który u progu baroku najpełniej rozpoznał nastroje nadchodzącej epoki, rozdartej między zmysłowym zachwytem nad światem i pokutną skruchą z powodu używania jego uroków.„W pisanych z Padwy poetyckich listach Morsztyna próżno szukać zainteresowania akademickimi wykładami.
Udzieliła im się za to atmosfera pijatyk w siedzibie padewskiej Polonii przy via del Santo oraz karnawałowych imprez w pobliskiej Wenecji, które swym rozmachem i przepychem oszałamiały przybyszów z Polski.
(…) Wielkie wrażenie na poecie zrobiła publiczna sekcja zwłok.
Mistrzem tego naukowego widowiska był padewski profesor anatomii Adriaan van den Spieghel.
Z wierszy Morsztyna dowiadujemy się, iż sekcji poddawał zarówno ciało mężczyzny, jak i kobiety.
(…) Spisana na gorąco relacja, wiersz «Do Abrahama Maciejowskiego o anatomijej białogłowskiej», pokazuje, jak dalece pokaz wstrząsnął poetą.”Ze „Wstępu” Radosława GrześkowiakaHieronim Morsztyn (ok.
1581 – ok.
1622) – najpopularniejszy poeta polski pierwszej połowy XVII wieku.
Szczegóły jego życia są wciąż mało znane, ale wiadomo, że pochodził z rodziny ariańskiej, był wychowankiem królewskiego sekretarza Samuela Łaskiego oraz jezuickiego kolegium w Braniewie, później przebywał w Krakowie i w Padwie.
Autor fraszek, pieśni, drobnych utworów lirycznych, przekładów z literatury antycznej oraz wydanego w 1606 roku poematu „Światowa Rozkosz”.
Przypisuje się mu również kilka nowel miłosnych, opartych na wątkach z „Dekameronu” Giovanniego Boccaccia.
Autorstwo wielu utworów Morsztyna budzi wątpliwości ze względu na rękopiśmienny charakter.Radosław Grześkowiak (1968) – historyk literatury i edytor, doktor habilitowany zatrudniony w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego.
Autor książek „Barokowy tekst i jego twórcy.
Studia o edycji i atrybucji poezji «wieku rękopisów»” (2003) oraz „Amor curiosus.
Studia o osobliwych tematach dawnej poezji erotycznej” (2013), a także twórca edycji krytycznych dzieł m.in.
Morsztyna, Sępa Szarzyńskiego i Zimorowica.Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.