Zaniedbane obszary edukacji - pomiędzy pedagogiką a pedagogiką specjalną

Książka „Zaniedbane obszary edukacji – pomiędzy pedagogiką a pedagogiką specjalną.
Wybrane zagadnienia” podkreśla potrzebę przeciwdziałania patologiom związanym z procesami marginalizacji i wykluczenia społecznego.
Możemy w niej również odnaleźć rozważania na temat rozumienia samego terminu „nierówności edukacyjnych” oraz tego, co je determinuje.W kontekście tytułowego zagadnienia – zaniedbań w edukacji – autorka skoncentrowała się na tych nierównościach, które wiążą się z zaniedbaniem szans i potencjału rozwojowego dziecka.
Grupy badawczej nie stanowi młodzież utalentowana, wybitnie zdolna, tylko niepełnosprawna umysłowo.
Nawiązując do koncepcji M.
Kozakiewicza, który podstawę nierówności odnajduje w ekonomicznej, społecznej czy kulturowej odmienności warunków życia, jako teren badań obrane zostało środowisko wiejskie.
Czy i na ile młodzież wiejska jest zagrożona eliminacją z rynku pracy uwarunkowaną brakiem wystarczających kompetencji (wiadomości i umiejętności) wynoszonych ze szkoły?
Czy istotnie fakt realizacji obowiązku edukacji w szkole wiejskiej przekłada się na niższy poziom osiągnięć uniemożliwiający rywalizację z rówieśnikami z miast?
W niniejszej publikacji Iwona Chrzanowska próbuje odpowiedzieć na te pytania, porównując i interpretując wyniki dotychczasowych badań dotyczących sprawdzianów i egzaminów zewnętrznych organizowanych przez Centralną Komisję Edukacyjną (dalej CKE) na populacjach pełnych absolwentów szkół podstawowych i gimnazjów, a także odnosząc się do wyników badań własnych.
Oprócz wskazania rezultatów osiągnięć szkolnych, ukazuje również ich uwarunkowania odwołując się do kwalifikacji nauczycieli oraz przygotowania szkół do realizacji procesu dydaktycznego.
W ostatnim rozdziale przedstawia wnioski, postulaty, prognozy dotyczące pożądanych zmian w finansowaniu polskiego systemu edukacyjnego i konstruowaniu programów nauczania i wychowania.
O marginalizacji i wykluczeniu, szczególnie w edukacji, mówi się niechętnie.
Dzieje się tak ze względu na podmiot oddziaływań edukacyjnych, którym jest dziecko.
W kulturze europejskiej ma ono specyficzną i uprzywilejowaną pozycję.
Wynika ona z odpowiedzialności dorosłego za jego bezpieczeństwo, jakość życia, możliwość rozwoju i poczucie szczęścia.
Podobnie jest z kwestią dopasowania edukacji do nowych warunków, charakterystycznych dla społeczeństwa demokratycznego.
Młodzież, mimo składanych przez władze oświatowe deklaracji, wciąż nie wynosi ze szkoły umiejętności operowania wiedzą, w dalszym ciągu bowiem główną tendencją w nauczaniu wydaje się hołdowanie encyklopedyzmowi.
W szkole brakuje nastawienia na kształtowanie zainteresowań wybranymi dziedzinami wiedzy czy poszczególnymi treściami nauczania.
Zbyt często zajęcia są nudne, stereotypowe, a relacje społeczne utrwalone i niezmienne, zwłaszcza prymat nauczycielskiego władztwa.
Tematy te podnosi w swojej najnowszej publikacji Iwona Chrzanowska.