Rosnę z uważnością. Praktyki mindfulness wspierające równowagę, spokój i odporność dla dzieci, nastolatków i całej rodziny

Uważność to być może najwspanialszy z darów, jaki możemy ofiarować dzieciom i młodzieży.
Wspiera ona rozwój inteligencji emocjonalnej, podnosi poziom szczęścia, zwiększa ciekawość i zaangażowanie, zmniejsza niepokój i przygnębienie, koi traumę, pomaga skupiać się, uczyć i podejmować dobre decyzje.Gdyby tego było mało, z badań wynika, że uważność wspaniale wpływa na rozkwitanie, jak w psychologii nazywa się przeciwieństwo depresji i skłonności do unikania.Rosnę z uważnością uczy rodziców, a także osoby pracujące w edukacji i zapewniające wsparcie psychologiczne, jak stawać się przykładem uważnego życia i dzielić się umiejętnością, która daje dzieciom supermoc psychicznej odporności i elastyczności, niezbędną przez całe życie.
Dr Christopher Willard proponuje ponad siedemdziesiąt prostych praktyk i podpowiada, jak je dostosować do indywidualnych potrzeb dzieci i nastolatków.W tym inspirującym przewodniku znajdziesz sprawdzone wskazówki, jak:zachęcić dziecko do praktykowania mindfulness za pomocą zabawy, ruchu, kreatywności i wyobraźnikorzystać z technologii i mediów społecznościowych w rozważny sposóbdzielić się wiedzą o uważności w domu, w szkole i w innych instytucjachbudować podstawy przez własną praktykę uważnościZiarna uważności można zasiać w każdej osobie, w dowolnym momencie.
W odpowiednich warunkach wykiełkują one i rozkwitnie życie pełne współczucia i bliskości.
Rosnę z uważnością zaprasza w niesamowitą podróż, która zmienia świat – dołączenia do ciągle rozwijającej się społeczności dorosłych, którzy przywracają dzieciństwu i młodości zachwyt, ciekawość i przestrzeń na refleksję.WprowadzenieMedytacja to mikrokosmos, wzór i lustro.
To, czego uczymy się, medytując, przydaje się w każdym aspekcie życia.Sharon Salzberg, Real HappinessPraktyka uważności (mindfulness) w wykonaniu dzieci niekoniecznie musi się sprowadzać do dwudziestu minut siedzenia w ciszy i bezruchu.
Jako nauczyciel, terapeuta i ojciec widziałem setki dzieci w różnym wieku i o różnorodnym pochodzeniu, które praktykowały uważność – i tak jak każde dziecko jest inne, tak różne były ich sposoby praktykowania.Dla siedmioletniej Jackie – dziewczynki z ADHD, zmagającej się z rozwodem rodziców – praktyka uważności oznacza zabawę pluszakami na podłodze do momentu, kiedy ona lub ja uderzymy w dzwonek.
Wtedy razem bierzemy trzy uważne oddechy.
Alexa, nastolatka o kręconych włosach, cierpiąca na zaburzenia odżywiania, traktuje uważność jako sposób na dostrojenie się do sygnałów swojego ciała.
Dzięki temu może zareagować na jego potrzeby, a nie na emocje, które wywołuje w niej jedzenie.
Dla rosłego Jareda, sportowca, który obawia się ataku paniki przed meczem lacrosse’a, uważność to przede wszystkim szybkie skanowanie ciała podczas gry i skupianie uwagi na podeszwach stóp, gdy czuje narastający lęk.
Ellie, która na skutek przebytej w dzieciństwie choroby doświadcza chronicznego bólu, znalazła się w moim gabinecie w wieku dwunastu lat.
Praktykuje uważność, medytując w ciszy podczas spotkań szkolnego klubu mindfulness.
Jej pierwsze doświadczenia w tej dziedzinie motywowane były chęcią duchowego rozwijania się.Dla nauczyciela w szkole uważnością może być wspólne słuchanie przed egzaminem nagrania praktyki pomagającej się skoncentrować.
Dla terapeutki uważnością może być ćwiczenie, podczas którego dziecko rysuje i angażuje w to wszystkie zmysły.
Dla mnie, zanim urodził się mój syn, uważność to były wyjazdy do ośrodków medytacji i medytacja grupowa w każdą środę[2].
Obecnie uważność to dla mnie zauważanie radości i obaw, które odczuwam, gdy obserwuję mojego syna podczas zabawy lub snu i myślę o jego przyszłości i świecie, w którym będzie żyć.Każda forma praktyki uważności, czy to formalna, czy nieformalna, oferuje zachowanie spokoju i jasności umysłu w trudnych sytuacjach, przez które dzieci będą musiały przejść, niezależnie od naszych starań, by je przed tym uchronić.
Świat nie zawsze jest pełen współczucia i nie da się uniknąć zranienia.
Jeśli jednak młodzi ludzie dostaną odpowiednie narzędzia, będą mogli odkryć, że największe wyzwania są także największymi nauczycielami.
Jednym z darów uważności jest zdolność przemieniania cierpienia w mądrość i współczucie.
Wielcy filozofowie łączyli cierpienie z rozwojem duchowym.
Jeśli chcemy, by dzieci dorastały i rozkwitały, a nie upadały pod ciężarem wyzwań, które rzuci im życie, musimy umożliwić im nauczenie się, jak radzić sobie z cierpieniem.Aby rozwinąć w sobie zdolność współczucia, potrzebujemy doświadczyć cierpienia.
Życie nas pod tym względem nie zawodzi… Praktyki medytacyjne, takie jak uważność, pozwalają dzieciom regenerować się i znajdować ukojenie.
Równocześnie nie rozpraszają ich i nie odciągają od myślenia o tym, co je spotyka.
Dzieci potrzebują doznawać urazów, obijać sobie kolana, czasami zawalić sprawdzian, płakać z powodu złamanego serca – przekonać się, co potrafią wytrzymać i jak mogą się dzięki temu rozwijać.
Doświadczając zranienia z innymi, zmniejszamy poziom cierpienia na świecie.Uważność często jest łączona z buddyzmem, jednak aby ją praktykować – lub doceniać jej wpływ na ludzi i cały świat – nie musisz być buddystą, wyznawać żadnej religii czy angażować się w inne formy duchowości.
W zasadzie historyczny Budda był dzieckiem wysoko postawionych, nadopiekuńczych, helikopterowych rodziców.
Powierzyli go opiece innych osób, by go chroniły, odgradzały od świata i osłaniały przed rzeczywistością, przygotowując do dorosłości według stałego, przewidywalnego scenariusza.
Dopiero kiedy ten młody człowiek przekonał się, ile na świecie jest bólu, wkroczył na drogę prowadzącą do zakończenia wszelkiego cierpienia, a jego metodą stały się mądrość i praktyki związane ze współczuciem.
Jezus przemienił swoje cierpienie w ratunek dla ludzkości.
Żydzi wierzą w to, że ból można przemienić w znaczenie i uzdrowienie zranionego świata.
Inne religie i filozofie również szukają możliwości wyjścia poza wyzwania egzystencji i przekształcania ich.Psychologiczne badania nad uważnością wykazały, że znacząco wpływa ona pozytywnie na rozkwitanie – tak w psychologii nazywa się stan przeciwny depresji, unikaniu i wycofaniu.
Uważność wspiera rozwój inteligencji emocjonalnej, podwyższa poziom szczęścia, zwiększa ciekawość i zaangażowanie, zmniejsza niepokój i przygnębienie, koi trudne emocje i traumę, pomaga dzieciom (i dorosłym) skupiać się, uczyć i podejmować dobre decyzje.W naszym pełnym rozproszeń świecie podstawową reakcją na stres i zdarzenia zarówno nieprzyjemne, jak i neutralne, jest wylogowanie się.
Nie podoba ci się to, co czujesz?
Nudzi ci się?
Zajmij się czymś poza sobą – obejrzyj film, zagraj w grę, sprawdź, co nowego w mediach społecznościowych.
Niedawne badania wykazały, że młodzi mężczyźni wolą być łagodnie rażeni prądem przez dziesięć minut niż spędzić podobny czas tylko w towarzystwie swoich myśli, bez elektroniki[3].
Narkotyki, samookaleczenia, zachowania niezgodne z zasadami – to inne sposoby, po które sięgają młode osoby, by wylogować się ze swojego aktualnego doświadczenia.
Już małym dzieciom pokazujemy, że można się odłączyć od tu i teraz, nic więc dziwnego, że nie radzą sobie one z emocjami.Temu kulturowemu warunkowaniu sprzeciwia się całkowicie praktykowanie uważności i współczucia.
Podkreślają one wagę zalogowania się – bycia w doświadczeniu, bycia ze sobą i w świecie.
Dzieci z czasem uczą się tolerować to, czego doświadczają, i postrzegać wszystko jako punkty na spektrum ludzkich przeżyć – doznania przyjemne i nieprzyjemne, lubiane lub nielubiane, wszystko w końcu mija.
Z czasem uważność może sprawić, że zaciekawią je ich doświadczenia, triggery[4] i reakcje automatyczne.
Uczenie dzieci, by raczej angażowały się w swoje doświadczenia (logowały się) niż się od nich odcinały (wylogowywały się), rozwija ich inteligencję emocjonalną, prowadząc do większego szczęścia dzieci i ich rodzin.
Korzyści mogą promieniować na całą społeczność – szczęśliwsze klasy, szkoły, szpitale… i wreszcie szczęśliwsza, pełna życzliwości i współczucia przyszłość wszystkich ludzi.Najbardziej ekscytujące badania nad uważnością wykazują, że służy ona nie tylko dzieciom.
Dzięki niej również ty osiągniesz spokój, unikniesz wypalenia, zmniejszy się twoja reaktywność, będziesz bardziej obecn_ tu i teraz i skuteczniejsz_ w relacjach rodzicielskich, partnerskich i zawodowych.
To jeden z największych darów uważności: jej praktykowanie oznacza pomaganie sobie fizycznie, emocjonalnie, duchowo, osobiście, zawodowo – ale też pomaganie innym.Autor o książce Rosnę z uważnościąPodczas wielu lat pracy z młodymi ludźmi odkryłem, że każdy może się nauczyć uważności – i małe dziecko ze znaczną niepełnosprawnością, i zbuntowana nastolatka.
Widziałem, jak oni wszyscy praktykowali i odnosili korzyści z nawet krótkiej chwili uważności.
Dlatego właśnie ta książka zawiera ponad siedemdziesiąt praktyk – aby każdy mógł odkryć przynajmniej kilka, które zadziałają dla niego i jego dzieci.
Każde ćwiczenie przetestowałem sam, a także z innymi rodzicami, terapeutami, nauczycielkami, a przede wszystkim z dziećmi.
Nie trzeba być ekspertem, wystarczy praktykować – proste praktyki może przedstawić dzieciom dowolna osoba ze szczerą i otwartą intencją.Absolutnie nie chciałbym, aby uważność stała się kolejnym codziennym zadaniem do odhaczenia, punktem w wypełnionym po brzegi rodzinnym czy szkolnym planie dnia.
Dlatego w rozdziale jedenastym zawarłem kilkanaście praktyk, które zajmują mniej niż minutę.
Znajdziesz też w tej książce wskazówki, jak wpleść uważność w codzienne czynności, które i tak wykonujesz ze swoimi dziećmi – jedzenie, spacerowanie, uprawianie sportu, zajęcia artystyczne, a nawet korzystanie z urządzeń elektronicznych.Nie proponuję w tej książce spójnego kursu uważności.
Dostarczam raczej klocki, z których można coś zbudować, i instrukcję, jak dzielić się uważnością z dziećmi w ich tempie, w sposób dostosowany do ich mózgów.
W dzieciństwie najbardziej lubiłem się bawić klockami LEGO, bo mogłem albo budować zgodnie z instrukcją, albo z tych samych elementów skonstruować coś swojego.
Mam nadzieję, że będziesz wraz z dzieckiem bawić się praktykami, które opisałem, i razem stworzycie z nich coś własnego.Część pierwsza zawiera opis podstaw uważności.
Jest tu trochę teorii, badań i informacji naukowych.
Bez względu na to, czy wiesz już sporo o mindfulness, czy jest to dla ciebie zupełnie nowy obszar, teoretyczne podstawy są ważne, aby móc dzielić się uważnością z dziećmi i innymi dorosłymi.
Rozdział trzeci zawiera praktyki dla ciebie, osoby dorosłej, bo aby móc się z kimś podzielić uważnością, trzeba ją praktykować.Część druga prezentuje różnorodność praktyk i pokazuje ich różne wersje dostosowane do różnych osób i miejsc – rodziny, szkoły i innych.
Omówię dostosowywanie ćwiczeń do potrzeb szkoły, grupy i etapów rozwojowych oraz stylów uczenia się.Część trzecia dotyczy nauczania uważności w formalnym otoczeniu, sposobów angażowania dzieci i możliwości wykreowania kultury uważności wśród osób dorosłych wokół ciebie.Podstawowe praktyki uważności opisane w tej książce kształtowały się przez tysiące lat.
Jednak dopiero niedawno medytacja stała się praktykowana powszechnie przez zwykłych ludzi, nawet w miejscach, które nam się z nią kojarzą.
Wiele z opisanych ćwiczeń to wariacje na temat praktyk już istniejących, często opracowanych przez osoby wyznaczające kierunek rozwoju uważności w edukacji, takie jak Susan Kaiser Greenland, Amy Saltzman, Jon Kabat-Zinn i Thich Nhat Hanh.
Wszystkie praktyki mają charakter świecki, choć niektóre wywodzą się z tradycji duchowych.
Jeśli znane mi było źródło praktyki, opisywałem je.
Jednak jako że tradycja związana z medytacją była i jest przekazywana przede wszystkim ustnie, określenie autorstwa niektórych z nich nie było możliwe.Moją intencją stojącą za tą książką jest danie ci okazji do eksplorowania uważności, a nie objaśnianie jej.
Zapraszam ciebie i twoje dzieci do doświadczenia transformującej mocy uważności.
Poznaj ćwiczenia i pogłębiaj praktykę, a następnie podziel się z bliskimi tym, co z tobą zarezonowało.
Zawieś na chwilę skłonność do osądzania i otwórz umysł i serce.
Wyzwól się od uprzedzeń i ocen na temat niektórych z zaprezentowanych aktywności.
Spróbuj ich, gdy będziesz o nich czytać.
Niech ta książka stanie się twoim laboratorium, w którym równocześnie badasz i jesteś badan_.Eksperymentuj z praktykami, nawet jeśli na pierwszy rzut oka ci one nie pasują.
Niektóre do ciebie przemówią; inne nie.
Poszukaj w sobie iskry odwagi i okruszka wrażliwości, by móc na chwilę wyłączyć wgraną nam, wszystkim dorosłym, skłonność do poczucia zażenowania.
Codziennie wymagamy od dzieci otwierania się na to, co nowe, i podejmowania ryzyka.
Nakłaniamy je do spróbowania nowej potrawy, pokazujemy nowy dział matematyki, prosimy w gabinecie terapeutycznym o dzielenie się osobistymi przeżyciami.
By nawiązać kontakt z dziećmi, musimy doświadczyć i pokazać taką samą otwartość, o jaką je prosimy.
Jeśli dziecko ma przyjmować nowe doświadczenia – my też powinniśmy.
Porusz więc swoim ciałem w nowy sposób, aby odkryć nowy odcień samoświadomości; sięgnij po kredki, których nie miał_ś w rękach od dekad; zaśpiewaj, nawet jeśli nie znosisz brzmienia swojego głosu; stwórz coś nowego i podziel się tym.
A nade wszystko: baw się dobrze.Czytając i próbując nowych rzeczy, pozwól się zaskakiwać temu, co ci pasuje, a co nie.
Popróbuj wszystkiego po trochę, czytając książkę po raz pierwszy, a później wróć do pomysłów, które twoim zdaniem sprawdzą się dla ciebie i twoich dzieci.Pochodzący z Wietnamu mnich Thich Nhat Hanh, znany z przyniesienia mindfulness do krajów zachodnich, mówiąc o nauczaniu młodych ludzi praktyk uważności i współczucia, sięga po metaforę wysiewu.
W każdej osobie można zasiać ziarno uważności, które następnie ma szansę wykiełkować i rozkwitnąć w życie świadome i pełne troski.
Niniejsza książka pomoże ci nie tylko zasiać ziarna, ale też stworzyć warunki, w których młode osoby będą mogły wzrastać i rozkwitać – fizycznie, emocjonalnie, intelektualnie i duchowo.O Autorze DR CHRISTOPHER WILLARD jest psychologiem klinicznym i konsultantem specjalizującym się we włączaniu uważności do edukacji i psychoterapii.
Medytuje od dwudziestu lat.
Zasiada w zarządzie Institute for Meditation and Psychotherapy oraz Mindfulness in Education Network.
Jest autorem kilku książek, w tym Child’s Mind.
Wykłada na Harvard Medical School i prowadzi warsztaty na całym świecie.RecenzjeRewelacyjne podejście do nauczania uważności – książka pełna wiedzy, użytecznych narzędzi i mądrości.Jack Kornfield, autor książki The Wise Heart***Czerpiąc z lat pracy jako nauczyciel, terapeuta i badacz, Chris Willard proponuje zestaw praktycznych, prostych praktyk i tematów, które pomogą ci włączyć uważność do codziennego życia.dr Tara Brach, autorka książek Radical Acceptance i True Refuge***Jeśli chcesz pokazać młodym osobom mindfulness i szukasz sposobów, które uwzględniają to, co wiemy o ludzkim rozwoju, to książka dla ciebie.Chris McKenna, dyrektor programowy Mindful Schools (mindfulschools.org)***Ta inspirująca książka to bezcenne źródło wiedzy dla rodziców, nauczycieli i wszystkich innych osób, które pracują z dziećmi lub się nimi zajmują.dr Ronald D.
Siegel, autor książki The Mindfulness Solution***Wspaniała, praktyczna książka dla dzieci i dorosłych, wspierająca, przystępna i przyjemna w lekturze.
Po brzegi wypełniona przydatnymi, zabawnymi praktykami.
Świetne źródło wiedzy i inspiracji dla rodziców, terapeutów i nauczycieli.
Chris Willard to wschodząca gwiazda nauczania uważności.
Na każdej stronie widać jego dostrojenie do potrzeb dzieci.Susan M.
Pollak, prezeska Institute for Meditation and Psychotherapy, współautorka książki Sitting Together***Rewelacyjne podejście do nauczania uważności – książka pełna wiedzy, użytecznych narzędzi i mądrości.Jack Kornfield, autor książki The Wise Heart***Rosnę z uważnością pełne jest mądrości i opartych na doświadczeniu wskazówek, jak dzielić się dobroczynnym działaniem mindfulness z młodymi osobami.
Czerpiąc z lat pracy jako nauczyciel, terapeuta i badacz, Chris Willard proponuje zestaw praktycznych, prostych ćwiczeń i tematów do przemyślenia, które pomogą ci włączyć uważność do codziennego życia.dr Tara Brach, autorka książek Radical Acceptance i True Refuge***Wiemy coraz więcej o korzyściach płynących z uważności.
Pojawia się pytanie, jak uczyć jej dzieci.
Ta książka na nie odpowiada.
Jest skrzynią wypełnioną skarbami – praktykami i mądrością płynącą z doświadczenia – które zainspirują każdą sięgającą po nie osobę.
Autor przekonuje, że każdy może stać się bardziej uważny i pozostać sobą.
Powinniśmy wszyscy tak praktykować, poczynając od dzieci lub swojego wewnętrznego dziecka.dr Christopher Germer, autor książki The Mindful Path to Self-Compassion, jeden z redaktorów publikacji Mindfulness and Psychotherapy, wykładowca na Harvard Medical School***Nowa książka Chrisa Willarda jest wypełniona dobrymi radami i praktykami dla dzieci, nastolatków i całych rodzin.
To wspaniałe źródło wiedzy dla rodziców, terapeutów i nauczycieli na całym świecie!Susan Kaiser Greenland, autorka książki The Mindful Child oraz współzałożycielka Inner Kids***Do wielu najgłębszych doświadczeń młodzieży z uważnością nie dochodzi podczas formalnych lekcji, lecz w mikromomentach codzienności.
Rosnę z uważnością jako jedna z nielicznych książek na temat uważności dla dzieci i młodzieży odnosi się do tego faktu.
Autor opisuje wiele prostych i krótkich technik.
Jeśli chcesz pokazać młodym osobom mindfulness i szukasz sposobów, które uwzględniają to, co wiemy o ludzkim rozwoju, to książka dla ciebie.Chris McKenna, dyrektor programowy Mindful Schools (mindfulschools.org)***Praktyczna, interesująca i przyjemna lektura.
Ta inspirująca książka to bezcenne źródło wiedzy dla rodziców, nauczycieli i wszystkich innych osób, które pracują z dziećmi lub się nimi zajmują.
Opiera się na doświadczeniu autora i jest skarbnicą kreatywnych, ale prostych praktyk, które pomogą każdemu dziecku, nastolatkowi i dorosłemu wieść szczęśliwsze, bogatsze życie w pełni połączenia ze światem.dr Ronald D.
Siegel, autor książki The Mindfulness Solution: Everyday Practices for Everyday Problems, adiunkt na Harvard Medical School***Ta książka oferuje wspaniały wachlarz prostych, zabawnych, angażujących praktyk mindfulness, po które mogą sięgnąć rodzice, nauczyciele i terapeuci, pracując z dziećmi w domu, szkole i placówkach medycznych.
Dr Willard opracował bezcenne źródło wiedzy, które wesprze cię w dzieleniu się mocą uważności z dziećmi i młodzieżą.
Rosnę z uważnością jest jak najlepsza książka kucharska – pełna przepisów na zdrowe, pyszne i satysfakcjonujące uważnościowe potrawy, które możesz przygotować i smakować z młodymi osobami.dr Amy Saltzman, autorka książek A Still Quiet Place: A Mindfulness Program for Teaching Children and Adolescents to Ease Stress and Difficult Emotions i A Still Quiet Place for Teens: A Mindfulness Workbook to Ease Stress and Difficult Emotions***Zarówno osoba początkująca, jak i ekspert(ka) w dziedzinie uważności znajdzie w książce Chrisa Willarda mądre odpowiedzi na pytania o to, jak dzielić się uważnością, którą masz teraz i którą będziesz mieć w przyszłości.
Ta książka to niezwykły prezent dla siebie, przyjaciółki czy nauczyciela.Richard Brady, założyciel Mindfulness in Education Network***To wspaniała książka i bardzo na czasie.
Jej bogactwo i przystępność sprawiają, że jest niesamowitym wsparciem dla dzieci i młodzieży oraz osób, które z nimi żyją i pracują – w szczególności dla rodziców, którzy są na pierwszej linii frontu nastoletniego stresu, a którzy nie doczekali się dotychczas zbyt wielu przewodników po kompetencjach związanych z uważnością.
To inspirujący przewodnik dla osób początkujących, napisany przez jednego z najbardziej cenionych praktyków w dziedzinie uważności, obdarzonego mądrością i wiedzą na temat tego, jakie metody są skuteczne w odniesieniu do młodych ludzi.
Styl, w jakim Willard napisał Rosnę z uważnością, jest przyjazny, dynamiczny, zabawny i przystępny; anegdoty zbliżają treść do życia; zaprezentowane praktyki łączą autentyczność i praktyczność i zostały sformułowane tak, aby możliwe było włączenie ich do wypełnionego po brzegi rodzinnego harmonogramu.
Niektóre zajmują tylko minutę!
Sama zamierzam z nich korzystać, aby stać się lepszym rodzicem, i będę je wszystkim polecać.Katherine Weare, profesora w School of Education na uniwersytecie w Southampton w Wielkiej Brytanii„Rosnę w stresie czy rosnę z uważnością” – wykład Christophera Willarda w ramach TEDx (z polskimi napisami):